پيامبر اکرم صلى‏ الله‏ عليه ‏و‏ آله : مَن كانَ في طَلَبِ العِلمِ كانَتِ الجَنَّةُ في طَلَبِهِ/ هر كس در پى آموختن دانش باشد ، بهشت در پى او است./ ميزان الحكمه ، ح 13784


  چاپ        ارسال به دوست

درس اخلاق

درس اخلاق_شرح دعای مکارم الاخلاق

بسم الله الرحمن الرحیم

درس اخلاق استادگرانقدر:شیخ محمدرضا کمالی (زیدعزه)

موضوع : شرح دعای مکارم الاخلاق

 

خداوند منان در آیه آخر سوره کهف می فرماید: «قُلْ إِنَّما أَنَا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ یُوحى‏ إِلَیَّ أَنَّما إِلهُكُمْ إِلهٌ واحِدٌ فَمَنْ كانَ یَرْجُوا لِقاءَ رَبِّهِ فَلْیَعْمَلْ عَمَلاً صالِحاً وَ لا یُشْرِكْ بِعِبادَةِ رَبِّهِ أَحَدا» (كهف/110). در این آیه خیلی از مسایل همچون توحید، نبوت، معاد، امید به رحمت الهی، مساله اخلاص و حتی طبق برخی روایات مساله ولایت ذکر شده است که این نشان میدهد این آیه، آیه جامعی است که همه معارف در آن وجود دارد. مرحوم علامه طباطبایی در المیزان روایتی را نقل کرده است که رسول الله (ص) فرمودهاند: اگر فقط همین یک آیه برای امت من نازل شده بود آنها را کافی و بس بود.

روایات در باب فضیلت قرائت این آیه بسیار است. امام صادق (ع) میفرماید: هر کس شب‌ها قبل از خوابیدن این آیه را قرائت کند و بخوابد؛ هرساعتی از شب که بخواهد، بیدار میشود. مرحوم شیخ صدوق در من لایحضره الفقیه روایتی را از پیامبر اکرم (ص) نقل میکند که حضرت میفرمود: هرکس این آیه را قبل از خواب بخواند نوری از او تا مسجد الحرام ساتع میشود که اطراف آن ملائکهای قرار میگیرند و تا صبح که برای آن شخص استغفار میکنند.

خداوند در این آیه خطاب به پیامبر اکرم (ص) می فرماید: «قُلْ إِنَّما أَنَا بَشَرٌ مِثْلُكُم» بگو من هم مانند شما بشری هستم، اما با یک تفاوت «یُوحى‏ إِلَی» به من وحی میشود. چه چیزی؟  «یُوحى‏ إِلَیَّ أَنَّما إِلهُكُمْ إِلهٌ واحِد» به من وحی میشود که اله ما یکی است «فَمَنْ كانَ یَرْجُوا لِقاءَ رَبِّهِ فَلْیَعْمَلْ عَمَلاً صالِحا» پس کسی که امید ملاقات رب خود را دارد، یعنی میخواهد به لقا الله برسد، باید عمل صالح انجام دهد. «وَ لا یُشْرِكْ بِعِبادَةِ رَبِّهِ أَحَدا» و در عبادت خداوند احدی را شریک قرار ندهد. یعنی عملش را باید خالصانه و ‌تنها برای خدا انجام دهد‌. اگر خدای ناکرده عمل کسی ریایی باشد این عمل انسان را به خدا نزدیک نمیکند. ابوالجارود از امام باقر (ع) نقل میکند که ایشان فرمود: «سئل رسول الله عن تفسیر هذه الایة» از رسول خدا درباره این قسمت از آیه سوره کهف سوال شد. «فقال (ص)» حضرت پاسخ داد: «من صلی مرائاة الناس فهو مشرک ومن زکی مرائاة الناس فهو مشرک ومن صام مرائاة الناس فهو مشرک ومن حج مرائاة الناس فهو مشرک ومن عمل عملاً مما أمره الله مرائاة الناس فهو مشرک ولایقبل الله عزوجل عمل مراء» کسی با نیت زشت و پلید ریا نماز بخواند، زکات بدهد، روزه بگیرد و یا حج برود مشرک است. وقتی از حضرت رسول (ص) سوال شد نجات روز قیامت درچیست فرمود در این است که با خدا خدعه نکنید و بعد خدعه را چنین معنا کردند که انسان عبادتی را انجام دهد اما غیرخدا را نیت کند.

خدا بزرگان و روحانیون ما را چون حجت الاسلام حسنی رحمت کند. اینها، افرادی بودند که خالصا لوجه الله وارد حوزه شدند و برای خدا درس خواندند و تبلیغ کردند. در روایات آمده است که از کسی که برای خدا درس می‌خواند، برای خدا عمل میکند و برای خدا دانستههایش را به دیگران عرضه میدارد؛ در ملکوت آسمان با عظمت یاد میشود.

امام علی (ع) در تفاوت علمای واقعی و غیر واقعی میفرماید: «الْعَالِمُ مَنْ عَرَفَ قَدْرَهُ وَ كَفَى بِالْمَرْءِ جَهْلًا أَلَّا يَعْرِفَ قَدْرَه». حضرت نمیفرماید عالم آن کسی است که سواد زیادی دارد و مدارج علمی بالا را طی کرده باشد؛ بلکه میفرماید عالم واقعی کسی است که قدر خود را بشناسد و برای آدمی جهالت و نادانی همین بس که قدر و منزلت خود را نشانسد‌. بزرگان ما در تفسیر این فرمایش احتمالاتی را بیان کردهاند که یکی آن است که عالم واقعی کسی است که جایگاه خود را در عالم هستی بشناسد و خود را در برابرقدرت الهی ذرهای بیش نداند. کسی که به چنین معرفتی نسبت به خدای تعالی برسد؛ شناخت و معرفت پیدا کرده است.

معنای دیگری که آرودهاند این است که انسان در جامعه جایگاه خود را بداند و پا از گلیم خود بیرون نگذارد و آن جایگاه و منصبی که می‌داند مناسب آن نیست را قبول نکند. امروزه می‌بینیم خیلی از افراد جایگاهها و پستهایی را قبول میکنند که مناسب با آنجا نیستند. این بلند پروازیهای آنها از جهل آنها است.

 

احتمال سوم این است که انسان به آن گوهر گرانبهای وجود خود معرفت پیدا کند و بداند استعدادهای بالایی خدا در او قرار داده است و خود را به ثمن بخذ، بی ارزش و ارزان نفروشد‌. امام علی (ع) فرمود کمترین ارزش شما بهشت است، خود را به کم تر از بهشت نفروشید.‌ خدای تعالی عالم کبیر را در انسان خلاصه کرده است پس باید قدر خود را بداند و خود را آلوده نکند.


٢١:٠٢ - 1397/09/21    /    شماره : ٤٠٤٢٢٨    /    تعداد نمایش : ٤١٢


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج